Sevilla, 1283
Het was een zeer hete namiddag in het kasteel in Sevilla waar ik verbleef toen ik hofdame was. We zouden binnenblijven. Natuurlijk waren we dat wel gewend: we gaan er immers nooit ver op uit wanneer de hitte zo ondraaglijk is. Als vrouw speel ik dan vaak muziek, zingen we of weven we wat. Op deze middag, toen ik onderweg was naar mijn Vrouwe, viel mijn oog op een activitieit die ik niet kende en niet eerder had gezien. Ik zag vier mannen bij een soort bord zitten; zwart-wit geblokt. Ik kon het niet helpen, ik moest zien wat de mannen aan het doen waren. Ik schrok een beetje toen ik zag dat mijn kasteelheer één van de vier mannen was, maar mijn nieuwsgierigheid werd mij gelukkig gauw vergeven omdat meneer zo enthousiast was om te vertellen over hun activiteit. Zo hoorde ik dat de mannen een activiteit deden die schaken heet.
De vier spelers vertegenwoordigden de vier humoren en vier seizoenen. Zij speelden in vier verschillende kleuren. Toen ik vroeg waarom, vertelde de heer mij dat wit de kleur was voor winter, rood voor de zomer, groen voor de lente en zwart voor de herfst. Hij vertelde zeer enthousiast over koningen, ridders en pionnen waar ik maar weinig van begrijp als vrouw zijnde. Groen, zo vertelde hij, begint altijd het spel, en blijkbaar was er dan een strategie om het spel slim te spelen. Het zou wijs zijn om de speler aan de rechterkant aan te vallen, om zo de goede volgorde van de seizoenen aan te blijven houden.
De kasteelheer had een boek wat hij aanraadde: nieuw geschreven met alle regels om te spelen. Nu kan ik zelf niet zo goed lezen, en het zou niet erg gepast zijn voor een vrouw op zulke spellen te spelen. Zeker niet als er met geld gegokt wordt, maar wie weet… Als je je ooit verveelt en niet naar buiten kunt is dit misschien een interessant spel voor jou! \
Bronnen:
- Alfonso X of Castile, Libro del Axedrez, dados e tablas, Real Biblioteca del Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, 1283.
- Jean-Louis Cazaux, “Four seasons chess,” History of chess (ed. 2020), http://history.chess.free.fr/quatro-tiempos.htm.